Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

Từ lâu chuẩn bị mâm cơm cúng ông công ông táo trở thành một nét tín ngưỡng của người Việt. Đối với thế hệ trẻ, mâm cơm cúng ông công ông táo cần có những gì không phải ai cũng rõ. Chính vì thế, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn rõ hơn về các vấn đề này. Chúng ta đang bước vào những ngày cuối cùng của năm đầy hoan hỉ. Quan niệm dân gian, vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm ông Táo – vị thần cai quản mọi việc của gia chủ, ngăn chặn sự xấu xa, quấy phá, giữ gìn sự thịnh vượng trong gia đình sẽ cưỡi cá chép về trời, bẩm báo Ngọc Hoàng mọi sự việc diễn ra trong năm. Để bày tỏ lòng thành kính, mỗi gia đình sẽ cúng lễ vật gồm mâm cơm, mũ áo Ông Công Ông Táo,…

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

xem thêm: Cách làm trứng cuộn Hàn Quốc với rau củ, xúc xích siêu hấp dẫn

1. Sự tích ông Công ông Táo

1.1. Chuyện vợ chồng ông Táo bà Táo

Thần Táo quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng được Việt hóa thành sự tích “Hai ông một bà”.

Sự tích bắt đầu rằng, Thị Nhi có chồng là Trọng Cao. Tuy ăn ở mặn nồng tha thiết với nhau, nhưng mãi không có con. Vì vậy, dần dà Trọng Cao hay kiếm chuyện dằn vặt vợ. Một hôm, chỉ vì một chuyện nhỏ, Trọng Cao gây thành chuyện lớn, đánh Thị Nhi và đuổi đi.

Thị Nhi bỏ nhà, lang thang đến một xứ khác và sau đó gặp Phạm Lang. Phải lòng nhau, hai người kết thành vợ chồng. Về phần Trọng Cao, sau khi nguôi giận thì vợ đã bỏ đi xa rồi. Day dứt và ân hận, người này lên đường tìm kiếm vợ.

Nhiều ngày đi tìm, hết gạo hết tiền, Trọng Cao phải làm kẻ ăn xin dọc đường. Cuối cùng, Trọng Cao tình cờ tìm xin ăn đúng nhà của Thị Nhi, đúng lúc Phạm Lang đi vắng. Thị Nhi sớm nhận ra người hành khất đúng là người chồng cũ. Nàng mời vào nhà, nấu cơm thiết đãi người xưa.

Đúng lúc đó, Phạm Lang trở về. Thị Nhi sợ chồng nghi oan, nên giấu Cao dưới đống rạ sau vườn. Chẳng may, Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón ruộng. Thấy lửa cháy, Thị Nhi hốt hoảng, lao mình vào cứu chồng cũ ra. Thấy vợ nhảy vào đống lửa, Phạm Lang thương vợ cũng nhảy theo. Cả ba đều chết trong đám lửa.

Thương tình 3 người sống có nghĩa có tình nên Ngọc Hoàng phong cho làm vua bếp. Theo đó, người chồng mới là Thổ Công trông coi việc trong bếp, người chồng cũ là Thổ Địa trông coi việc trong nhà, còn người vợ là Thổ Kỳ trông coi việc chợ búa.

Hàng năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo quân lên chầu trời, báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của các gia đình. Vì vậy vào ngày này, các gia đình thường làm mâm cơm để đưa tiễn Táo Quân chầu trời.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

1.2. Nhiệm vụ của Định phúc Táo Quân

Nhiệm vụ của người chồng cũ là Thổ Địa, tức là trông coi việc nhà cửa. Người chồng mới được gọi là Thổ Công, tức trong coi những việc trong bếp. Còn người vợ được gọi là Thổ Kỳ, nhiệm vụ trông coi việc đi chợ búa của gia chủ. Không chỉ định đoạt may rủi, phúc họa của gia chủ mà các vị Táo còn có thể ngăn cản được sự xâm phạm của ma quỷ vào thổ cư, luôn giữ cho gia đình êm ấm.

Theo quan niệm dân gian, Táo quân là người cai quản bếp lửa, quanh năm sống trong nhà nên nắm được mọi việc lớn nhỏ của gia chủ. Vì thế, cứ vào 23 tháng Chạp hàng năm, người ta lại làm lễ tiễn ông Táo về chầu trời thật trang trọng và hoành tráng với ước muốn cầu xin được những điều tốt đẹp đến gia đình

Mâm cúng ông Công ông Táo thường được làm ở khu vực gần bếp. Theo đó, các lễ vật cúng bao gồm:

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

Màu sắc của mũ, áo hoặc hài cho ông Công ông Táo thay đôi hàng năm theo ngũ hành. Nếu năm hành kim thì người ta dùng mũ vàng, hành mộc dùng mũ trắng, hành thủy dùng màu xanh, hành hỏa dùng màu đỏ và hành thổ dùng màu đen.

Ngoài ra, mâm lễ cúng ông Táo còn cần thêm một số vật dụng và trái cây đi kèm như: giấy tiền vàng mã, trái cây tươi gồm phật thủ, xoài, táo, cam, thanh long hoặc nho, cau trầu, hương, nến, rượu nếp hoặc trà.

2. Tại sao người ta hay cúng cá chép vào ngày 23 tháng Chạp

Theo quan niệm dân gian, hàng năm, Táo quân được Ngọc Hoàng giao nhiệm vụ xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc thiện ác của loài người. Sau đó, cứ vào đúng ngày 23 tháng Chạp, Táo lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình để báo cáo lại công việc, kể cả những việc tốt và chưa tốt của loài người. Nhờ đó, Ngọc Hoàng sẽ bắt đầu định công tội và thưởng phạt cho tất cả.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

Bên cạnh đó, trong tâm thức của người Việt, cá chép còn gắn với sự tích “cá vượt vũ môn” hay “cá chép hóa rồng” nên chúng còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, tinh thần bền chí, kiên trì vượt khó để đi đến thành công. Bởi vậy mà ngày đưa ông Công ông Táo về trời, người ta thường chuẩn bị 3 con cá chép thả trong chậu nước để làm lễ. Sau khi cũng xong đem thả xuống sông hồ, gọi là “phóng sinh”.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo không cần quá cầu kỳ, tùy vào điều kiện gia đình mà gia chủ có thể chuẩn bị số lượng món khác nhau. Bạn có thể làm món mặn hoặc các món chay ngon tùy theo sở thích

Tuy nhiên, mâm cơm cúng ông Công ông Táo phổ biến gồm: 1 con gà trống luộc (hoặc có thể thay bằng thịt heo luộc hoặc vịt quay), 1 đĩa xôi gấc (bạn cũng có thể thay bằng xôi lá cẩm, xôi đậu hoặc xôi lá nếp), 1 đĩa giò lớn, 1 cái bánh chưng, 1 tô canh chân giò nấu măng, 1 đĩa rau xào thập cẩm, chả rán, thịt nấu đông, 1 chén gạo và 1 chén muối. Ngoài ra, gia chủ còn có thể chuẩn bị thêm một vài món tráng miệng như chè hoa cau, chè trôi nước, chè kho hoặc các loại bánh và trái cây khác.

Với những nàng dâu mới về nhà chồng, việc chu toàn mâm lễ trong những ngày lễ Tết quan trọng thường gặp đôi chổ khó khăn, chẳng hạn như mâm cúng ông Công ông Táo vào 23 tháng Chạp. Dưới đây, webnauan.vn sẽ hướng dẫn bạn cách nấu một số món ăn ngon cơ bản trong mâm cơm cúng này.

Mặc dù gà luộc là món ăn quen thuộc nhưng không phải ai cũng biết cách luộc gà cúng ngon đẹp nhất mà không bị rách da. Đặc biệt, gà cúng còn được xếp gọn gàng, đẹp mắt cho mâm cơm đủ đầy ý nghĩa.

Gợi ý mâm cỗ chay cúng ông Công, ông Táo đầy đủ và chi tiết nhất
Gợi ý mâm cỗ chay cúng ông Công, ông Táo đầy đủ và chi tiết nhất

3. Bí kíp luộc gà ngon vàng đẹp và chuẩn bị mâm cơm cúng ông Công ông Táo

3.1. Nguyên liệu

  • 1 con gà trống
  • Giò heo: 1 cái khoảng 500-600 gram
  • Xương ống: 250 gram
  • Hành lá: vài nhánh
  • Ớt tươi: 1 quả
  • Hành khô(hay còn gọi là hành tím): 3 củ
  • Các gia vị cần thiết khác: mắm, muối, mì chính, hạt tiêu, dầu ăn…

xem thêm: Cách chế biến súp thập cẩm hải sản, rau củ ngon đơn giản nhất

3.2. Hướng dẫn cách sơ chế gà luộc cúng không bị tanh

  • Gà luộc nên chọn mua loại thịt gà ta, sau đó nhờ người làm lông và nội tạng tại chợ để tiết kiệm được thời gian. Về nhà, bạn rửa với nước, dùng giấm và muối xoa bóp bên ngoài để loại bỏ mùi hôi tanh. Tiếp đến, dùng gừng đập dập chà nhẹ bên ngoài lẫn bên trong. Lưu ý, chà nhẹ để da gà không bị rách. Sau đó rửa lại bằng nước lạnh cho sạch.
  • Chéo hai cánh gà xuyên qua mỏ, hai chân cho vào phía sau bụng để khi luộc, gà được tạo thế cố định trong nồi. Đây được xem là cách tạo dáng gà cúng đẹp mắt phổ biến nhất

    Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
    Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

3.3. Các bước hay luộc gà bày mâm cơm cúng ông Công ông Táo?

  • Cho gà vào một chiếc nồi vừa đủ, không quá lớn cũng không quá nhỏ, đổ nước lạnh xăm xắp mặt thịt. thêm vào vài củ hành tím và đầu hành để khi luộc được dậy mùi. Lưu ý, đặt phần bụng gà xuống bên dưới, để lửa vừa và thường xuyên vớt bọt để thịt gà không bị dơ.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
  • Đun đến khi nước trong nồi lăn tăn, có bọt nhỏ nổi lên thì hạ lửa ở mức thấp nhất. Cách này giúp da gà không bị nứt do lượng nhiệt lớn. Tiếp tục đun thêm 7 đến 10 phút thì tắt bếp. Sau đó đậy nắp thêm 20 phút cho thịt gà chín hoàn toàn thì mới vớt ra, cho vào thau nước đá lạnh. Đây là cách luộc gà cúng không bị nứt da mà thịt săn lại, giòn và căng mọng hơn.

Lưu ý: Phải để gà nguội hoàn toàn thì mới vớt ra khỏi thau nước lạnh. Nếu vớt ra khi gà còn nóng sẽ dễ dẫn đến tình trạng da xỉn màu và khô.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

3.4. Bí kíp để tạo màu đẹp mắt cho gà luộc bày lễ cúng ông Táo

  • Để luộc gà cúng da vàng đẹp mắt, bạn lấy củ nghệ, cạo vỏ và giã nhuyễn. Sau đó thắng lấy nước mỡ cho vào trộn đều với nghệ, dùng cọ sạch phết mỡ đề lên da.
  • Khi hoàn thành, con gà cúng sẽ có màu vàng cực kỳ đẹp mắt và hấp dẫn. Cách gà luộc cúng đơn giản quá, phải không nào! Chỉ cần một chút khéo léo và tỉ mỉ bạn đã có được con gà cúng thật bắt mắt.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

4. Các bước nấu xôi gấc hạt sen cúng ông Công ông Táo

Xôi gấc là một trong những món thường xuất hiện trong mâm cơm cúng ông Công ông Táo. Món xôi này có nhiều biến thể, tuy nhiên ngon nhất vẫn là cách nấu xôi gấc với hạt sen. Vị dẻo thơm của nếp hòa quyện với vị bùi của hạt sen, thơm của gấc và chút ngọt từ đường khiến món xôi này cực kỳ hấp dẫn. Cùng vào bếp trổ tài nấu món xôi này để thể hiện sự trân trọng và thành kính đến các vị thần cai quản chuyện bếp núc và giữ bình yên cho ngôi nhà nhé.

4.1. Nguyên liệu

  • 500 gram gạo nếp
  • 1 trái gấc
  • 200 gram hạt sen khô
  • 25 gram đường trắng
  • 5 gram muối
  • 15 gram mè trắng
  • 2 muỗng canh dầu ăn
  • 1 xửng hấp
  • 1 khuôn làm xôi

4.2. Hướng dẫn cách ngâm gạo nếp và hạt sen nấu xôi

  • Gạo nếp mua về vo sạch, sau đó ngâm trong nước từ 5 đến 6 tiếng. Hoặc bạn có thể ngâm qua đêm. Đủ thời gian, vớt nếp ra ngoài, xả lại với nước cho sạch và để ráo.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
  • Hạt sen khô cũng đem rửa sơ với nước, sau đó đem ngâm với nước từ 3 đến 4 tiếng cho mềm. Muốn tiết kiệm thời gian, bạn có thể ngâm trong nước ấm khoảng 1 tiếng. Tiếp đến, đổ hạt sen ra rổ, xả lại nước và cho vào nối nấu chín. Khi hạt sen đã mềm nhừ, vớt ra rổ để nguội và ráo nước. Sau đó dùng muỗng nghiền nhuyễn.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

4.3. Đồ xôi gấc chuẩn bị mâm cơm cúng ông Công ông Táo gồm những bước nào?

  • Gấc bổ đôi lấy hạt, trộn chung với nếp để có màu đỏ đẹp mắt. Khi nếp đã đều màu, nhặt hạt gấc ra ngoài và cho hạt sen đã nghiền nhuyễn vào.
  • Đặt xửng hấp lên bếp, cho nước và hỗn hợp gạo nếp vào. Đun đến khi nước sôi thì tiến hành đồ xôi. Khoảng 30 phút, khi hạt gạo nếp nở mềm, bạn trộn ít đường và dầu ăn vào. Dùng đũa đảo đều để đường tan hẳn.
  • Tiếp đến dùng túi nilon sạch lót vào khuôn, múc xôi vào và ấn chặt. Lưu ý phải ấn mạnh tay để xôi có tạo hình chắc và đẹp mắt. Sau đó, đặt đĩa lên khuôn, úp ngược lại và tháo khuôn ra ngoài, rắc thêm ít hạt vừng rang lên là món ăn đã hoàn thành.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

5. Cách làm canh chân giò hầm với măng tươi cúng ông Táo

Thịt chân giò hầm măng tươi không chỉ là món ăn quen thuộc trong những ngày tiết trời se lạnh mà còn là món ăn truyền thống trong mâm cúng ông Công ông Táo. Công thức làm món này không khó, chỉ cần bạn biết cách sơ chế hết vị đắng của măng là có được tô chân giò hầm đúng chuẩn.

5.1. Nguyên liệu

  • 400 gram thịt chân giò heo
  • 200 gram măng tươi
  • 30 gram hành lá
  • 30 gram hành tím
  • 1 muỗng cà phê tiêu
  • 1 muỗng canh nước mắm
  • 2 muỗng cà phê muối
  • 1 muỗng canh giấm
  • 1 muỗng canh dầu ăn
  • 1 muỗng canh hạt nêm

xem thêm: Cách Nấu Súp Tôm Thơm Ngon

5.2. Cách sơ chế chân giò và măng tươi

  • Chân giò mua về rửa sạch, làm lông và chặt thành từng khúc nhỏ vừa ăn. Bắc nồi nước lạnh lên bếp, cho vào 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng canh giấm cùng với thịt chân giò, đun lửa vừa đến khi nước sôi thì vớt chân giò ra ngoài. Cách này giúp loại bỏ được mùi hôi của thịt. Ướp chân giò với 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê tiêu, để yên 15 phút cho thấm gia vị.
Cách làm canh chân giò hầm với măng tươi cúng ông Táo
  • Măng tươi cho vào nồi luộc để khử vị đắng và chất độc. Khi nước trong nồi sôi, chắt ra ngoài, đổ nước mới vào và tiếp tục luộc. Thực hiện từ 4 đến 5 lần để chất đăng trong măng ra hết bên ngoài. Lưu ý, khi luộc không cần đậy nắp, để tránh chất độc không thoát hơi. Măng sau khi luộc chín, vớt ra ngoài để nguội. sau đó xé thành sợi vừa ăn.

5.3. Các bước hầm chân giò và măng tươi bày mâm cơm cúng ông Công ông Táo

  • Đặt một nồi mới lên bếp, cho vào 1 muỗng canh dầu ăn, thêm hành tím cắt mỏng vào phi thơm. Sau đó, trút măng tươi cùng 1 muỗng cà phê muối vào. Xào lửa vừa đến khi măng nóng thì cho chân giò vào, thêm 2 lít nước. Hầm chân giò khoảng 1 tiếng, thời gian này bạn thường xuyên vớt bọt để nước canh được trong.
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
  • Chân giò mềm, nêm vào 1 muỗng canh hạt nêm, thêm 30 gram đầu hành lá để món ăn thêm hấp dẫn thì tắt bếp. Món canh này ăn kèm với tương ớt hoặc nước mắm cay thì hết sẩy.

6. Các bước nấu chè trôi nước chuẩn bị mâm cơm cúng ông Công ông Táo

Bên cạnh những món chính, trong mâm cơm cúng ông Công ông Táo không thể thiếu một số món tráng miệng, trong đó có thể kể đến món chè trôi nước. Cách nấu chè trôi nước không quá khó nên bạn có thể thực hiện ngay tại nhà.

6.1. Nguyên liệu

  • 100 gram đậu xanh không vỏ
  • 1 muỗng cà phê dầu olive
  • 1 muỗng canh đường trắng
  • 70 ml nước cốt dừa
  • 200 gram bột nếp
  • 1 miếng gừng
  • 2 lá dứa
  • 200 gram đường thốt nốt

6.2. Các bước sơ chế đậu xanh và bột nếp

  • Đậu xanh vo sạch, sau đó vào nước ngâm khoảng 1 giờ để khi nấu nhanh mềm hơn. Đủ thời gian, vớt đậu xanh ra ngoài để ráo, sau đó cho vào nồi, đổ nước xăm xắp, thêm 1 ít muối và nấu chín.
  • Đun lửa khoảng 10 phút, đậu mềm thì cho dầu olive vào, thêm 70 ml nước cốt dừa, vặn lửa nhỏ và khuấy đều tay đến khi đậu khô thì tắt bếp. Cho đậu xanh ra ngoài, để bớt nóng thì vo tròn thành nhiều viên nhỏ.
  • Đổ bột nếp ra tô, thêm 200 ml nước lạnh vào và khuấy đều. Tiến hành nhào bột đến khi hỗn hợp không dính vào tay thì có thể dừng. Chia bột thành những phần bằng nhau. Lưu ý, bột nếp dùng làm vỏ trôi nước bên ngoài nên kích thước cần lớn gấp đôi viên đậu xanh.
  • Bạn vo tròn viên bột, sau đó ấn dẹp và cho nhân đậu xanh vào giữa, gói lại và tiếp tục vo tròn. Lưu ý, bạn cần tỉ mỉ đặt nhân đậu xanh vào giữa để khi vo không bị rơi ra ngoài. Làm lần lượt cho đến khi hết bột và đậu xanh thì dừng.
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

6.3. Cách luộc viên trôi nước và nấu chè

  • Bắc nồi nước sạch lên bếp, đun đến khi sôi thì thả viên trôi nước vào luộc chín. Sau đó bạn vớt ra thau nước lạnh cho nguội.
  • Đặt một nồi khác lên bếp, cho lá dứa, đường thốt nốt, gừng thái sợi và 900 ml nước vào. Đun lửa lớn cho đường tan thì thả các viên trôi nước vào. Vặn lửa nhỏ và tiếp tục đun cho chè sôi lại thì tắt bếp. Để chè bớt nóng, bạn múc 3 viên ra chén nhỏ, rắc ít mè rang vào là có thể đặt lên mâm cơm cúng ông Công ông Táo ngày Tết.

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?
Mâm cơm cúng ông Công ông Táo cần chuẩn bị những gì và đặt chỗ nào?

Qua bài viết trên đây bạn đã biết mâm cỗ cúng ông Táo gồm những gì, cách sắp xếp mâm cúng ra sao cho đẹp mắt, hài hòa. Từ đó, bạn có thể chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo thật chỉn chu, tươm tất cho gia đình, thể hiện lòng thành kính, biết ơn tới các vị thần cai quản chuyện bếp núc cũng như cầu mong một năm mới bình an, viên mãn, đủ đầy, trọn vẹn.

 

Related Articles